Waardenverkaveling Binnenwaard | Bureau Peter de Ruyter landschapsarchitectuur

In het grootste weiland van Nederland, de Alblasserwaard, onderzoekt Bureau Peter de Ruyter Landschapsarchitectuur samen met de daar gevestigde boeren en het Kadaster wat er nodig is om te komen tot een bredere waardering van de boer als producent van maatschappelijke diensten in het tegengaan van klimaatverandering.
Wat moet er naar aanleiding van jullie onderzoek anders betreft de omgang met het landschap als productielandschap van voedsel, energie en de ontginning van grondstoffen?
Het huidige agrarische landgebruik is vaak niet meer in balans met het onderliggende water- en bodemsysteem. Veenbodems dalen door verdroging, natuurgebieden worden geïsoleerde eilanden in een zee van raaigras. Tegelijkertijd is er de roep - door de stikstofcrisis, de klimaatopgaven en het verlies aan biodiversiteit - om het huidige landbouwareaal te extensiveren; minder koeien per hectare, passend bij bodemsoort en plek in het watersysteem. Maar hoe doe je dat? Hoe krijg je de juiste agrarische bedrijfsvormen op de juiste plek? Hoe bieden we (jonge) boeren keuzevrijheid om die plek zelf te kiezen zodat ze optimaal kunnen boeren volgens hun specifieke bedrijfskundige wensen?

Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
Een waardenverkaveling als ruilverkaveling 2.0 met aandacht voor het oplossen van meerdere maatschappelijke opgaven ineen kan een belangrijk onderdeel zijn van lopende gebiedsprocessen, gericht op daadkracht én draagvlak. Hoe komen we van een enkelvoudig landbouwsysteem naar een meervoudig landbouwsysteem in Nederland? We moeten ruimte creëren om de grondpuzzel opnieuw te leggen. Dat kan met een provinciale grondbank, een gebiedsfonds en een andere waardering van gronden. Herwaardering en herverkaveling van gronden is cruciaal voor een duurzaam grondgebruik.

Wat voor impact zou dit hebben?
De impact zou kunnen zijn dat er een landschap ontstaat dat meer en beter in balans is met het water- en bodemsysteem. Met name in de overgangszones van Natura 2000-gebieden is de urgentie groot. Een aangepast landgebruik in deze zones kan niet alleen het effect van herstelmaatregelen in de natuurgebieden vergroten, maar ook perspectief bieden aan (jonge) boeren die willen extensiveren. Hiervoor is een andere manier van landgebruik en landinrichting noodzakelijk; één waarin de verweving van natuur en landbouw centraal staat en meerdere maatschappelijke opgaven gezamenlijk worden opgelost.
Locatie: Alblasserwaard, later uitgebreid en gegeneraliseerd voor alle gebiedsprocessen in Nederland waar het grondinstrument een rol speelt
Ontwerpers: Peter de Ruyter (landschapsarchitec), Daniëllle Hollants (cartografie),
Arjan Karssen (illustraties), Johan Heinen (Kadaster, jurist)
Stakeholders: Teunis Jacob Slob, agrariër en vml. Wethouder; Luuk Oevermans, Staatsbosbeheer; Gemeente Molenlanden

Meer informatie:

peterderuyterlandschap.nl

open.overheid.nl