Social HUB Kampen | GROW landschap
Een openbare ruimte ingericht voor ouderen, is beter voor iedereen!
Wat is er nodig om openbare ruimtes waar de auto dominant is zo in te richten dat deze ook toegankelijk is voor kwetsbare groepen zoals ouderen met een intensieve zorgvraag en schoolgaande kinderen?
Wat moet er naar aanleiding van jullie onderzoek anders rondom de mobiliteittransitie en de kwaliteit van leven van íedereen?
De samenleving vergrijst in hoog tempo en die groeiende groep ouderen vormt een steeds actueler vraagstuk. De openbare ruimte biedt kansen om ouderen vitaal en actief te houden. Zodat ze langer in goede gezondheid thuis kunnen wonen, waarbij naar buiten gaan geen uitzondering, maar een vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven. Dit vraagt, naast een (her)inrichting van de openbare ruimte waarbij kwetsbare verkeerdeelnemers een centrale(re) plek krijgen, ook om organisatie van activiteiten. Voor een duurzame realisatie van projecten pleiten wij daarom voor samenwerking tussen ruimtelijk domein, mobiliteit en sociaal domein. Dat is nu nog lang niet altijd het geval. Tot slot is het belangrijk om groot te dromen maar klein te beginnen, door middel van praktische en haalbare stappen – ‘quick wins’ – waarmee direct resultaat geboekt kan worden.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
De gebruiker centraal zetten en je wezenlijk verdiepen in wat de doelgroep nodig heeft, dat vormt de basis voor onze inclusieve aanpak. Dat deden we onder andere door middel van ‘walking interviews’ en het organiseren van ontwerpateliers. Het betrekken van en samenwerken met de doelgroep is van groot belang, aangezien zij de ambassadeurs van het plan zijn. Ook is het belangrijk om met de verschillende partijen samen een gezamenlijk doel te bepalen. Vaak ligt die verscholen in de maatschappelijke urgentie van de opgave. Wanneer opgave en doel helder zijn, is het vervolgens aan de ontwerpers om concrete oplossingsmogelijkheden aan te dragen en de ideeën te vertalen naar een integraal plan. Wetenschappelijke onderbouwing kan daarbij een goede ondersteuning zijn. Op basis van wetenschappelijk onderzoek stelden we de volgende ontwerpprincipes op voor een inclusieve openbare ruimte: vertrouwd, leesbaar, comfortabel, onderscheidend, toegankelijk en veilig, gecombineerd met groen en activatie. Deze principes vormen een praktische tool voor andere ontwerpers die zich bezighouden met de inrichting van een openbare ruimte die inclusief is voor ouderen.
De ontwerpprincipes pasten we toe in een casestudie voor het Engelenbergplantsoen in Kampen:
1. Daar stellen we voor om bijvoorbeeld een stenige parkeerplaats om te vormen tot een groene comfortabele ontmoetingsplek, waarbij verharding plaats maakt voor een groene natuurlijke inrichting. Want een groene omgeving bevordert zowel de fysieke als de mentale gezondheid. Het werkt rustgevend en ontspannend, en creëert een gevoel van vertrouwdheid.
2. Door gebruik te maken van herkenbare planten, bomen en bloemen, kunnen mensen zich sneller thuis en op hun gemak voelen. Bovendien biedt groen de mogelijkheid tot laagdrempelige recreatie, zoals wandelen en sporten.
3. Een goed begaanbaar, rondgaand pad dat verschillende elementen met elkaar verbindt maakt de openbare ruimte toegankelijk en leesbaar voor iedereen. Dit werkt uitnodigend om naar buiten te gaan en actief te blijven.
4. Comfortabele zitplekken in zon en schaduw, kleurrijke beplanting, een kiosk en een toegankelijke speeltuin creëren een onderscheidende en aangename plek om te verblijven en samen te komen. Zo ontstaat een plek die geschikt is voor jong én oud.
5. Het verlagen van de snelheid, de voetgangers centraal zetten, en overzichtelijke oversteekplekken maken de openbare ruimte veiliger én toegankelijker voor alle leeftijden.
Maar met herinrichting op basis van bovenstaande ontwerpprincipes alleen ben je er vaak nog niet. Terugkerende activiteiten helpen om naar buiten gaan een gewoonte te laten zijn die past in het dagelijks leven. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een rijk verenigingsleven, een activiteitenkalender of bijvoorbeeld buurtverbinders, die zich inzetten om bewoners, initiatieven en organisaties met elkaar te verbinden. Naast inrichting gaat het dus ook om organisatie van activiteiten. Zorg voor een omgeving die beweging stimuleert en activiteiten die ontmoeting organiseert.
Wat voor impact zou dit hebben?
Door de toepassing van deze ontwerpprincipes en het creëren van aangename routes en ontmoetingsplekken draagt de inrichting van de openbare ruimte bij om naar buiten gaan een vanzelfsprekend onderdeel te laten zijn van het dagelijks leven. Het mooie is dat dit niet alleen de activiteit en vitaliteit van ouderen bevordert, maar ook die van jongeren. Je werkt aan een leefomgeving die aantrekkelijk is en de kwaliteit van leven voor iedereen verrijkt. Een openbare ruimte ingericht voor ouderen, is dus beter voor iedereen!
De samenleving vergrijst in hoog tempo en die groeiende groep ouderen vormt een steeds actueler vraagstuk. De openbare ruimte biedt kansen om ouderen vitaal en actief te houden. Zodat ze langer in goede gezondheid thuis kunnen wonen, waarbij naar buiten gaan geen uitzondering, maar een vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven. Dit vraagt, naast een (her)inrichting van de openbare ruimte waarbij kwetsbare verkeerdeelnemers een centrale(re) plek krijgen, ook om organisatie van activiteiten. Voor een duurzame realisatie van projecten pleiten wij daarom voor samenwerking tussen ruimtelijk domein, mobiliteit en sociaal domein. Dat is nu nog lang niet altijd het geval. Tot slot is het belangrijk om groot te dromen maar klein te beginnen, door middel van praktische en haalbare stappen – ‘quick wins’ – waarmee direct resultaat geboekt kan worden.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
De gebruiker centraal zetten en je wezenlijk verdiepen in wat de doelgroep nodig heeft, dat vormt de basis voor onze inclusieve aanpak. Dat deden we onder andere door middel van ‘walking interviews’ en het organiseren van ontwerpateliers. Het betrekken van en samenwerken met de doelgroep is van groot belang, aangezien zij de ambassadeurs van het plan zijn. Ook is het belangrijk om met de verschillende partijen samen een gezamenlijk doel te bepalen. Vaak ligt die verscholen in de maatschappelijke urgentie van de opgave. Wanneer opgave en doel helder zijn, is het vervolgens aan de ontwerpers om concrete oplossingsmogelijkheden aan te dragen en de ideeën te vertalen naar een integraal plan. Wetenschappelijke onderbouwing kan daarbij een goede ondersteuning zijn. Op basis van wetenschappelijk onderzoek stelden we de volgende ontwerpprincipes op voor een inclusieve openbare ruimte: vertrouwd, leesbaar, comfortabel, onderscheidend, toegankelijk en veilig, gecombineerd met groen en activatie. Deze principes vormen een praktische tool voor andere ontwerpers die zich bezighouden met de inrichting van een openbare ruimte die inclusief is voor ouderen.
De ontwerpprincipes pasten we toe in een casestudie voor het Engelenbergplantsoen in Kampen:
1. Daar stellen we voor om bijvoorbeeld een stenige parkeerplaats om te vormen tot een groene comfortabele ontmoetingsplek, waarbij verharding plaats maakt voor een groene natuurlijke inrichting. Want een groene omgeving bevordert zowel de fysieke als de mentale gezondheid. Het werkt rustgevend en ontspannend, en creëert een gevoel van vertrouwdheid.
2. Door gebruik te maken van herkenbare planten, bomen en bloemen, kunnen mensen zich sneller thuis en op hun gemak voelen. Bovendien biedt groen de mogelijkheid tot laagdrempelige recreatie, zoals wandelen en sporten.
3. Een goed begaanbaar, rondgaand pad dat verschillende elementen met elkaar verbindt maakt de openbare ruimte toegankelijk en leesbaar voor iedereen. Dit werkt uitnodigend om naar buiten te gaan en actief te blijven.
4. Comfortabele zitplekken in zon en schaduw, kleurrijke beplanting, een kiosk en een toegankelijke speeltuin creëren een onderscheidende en aangename plek om te verblijven en samen te komen. Zo ontstaat een plek die geschikt is voor jong én oud.
5. Het verlagen van de snelheid, de voetgangers centraal zetten, en overzichtelijke oversteekplekken maken de openbare ruimte veiliger én toegankelijker voor alle leeftijden.
Maar met herinrichting op basis van bovenstaande ontwerpprincipes alleen ben je er vaak nog niet. Terugkerende activiteiten helpen om naar buiten gaan een gewoonte te laten zijn die past in het dagelijks leven. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een rijk verenigingsleven, een activiteitenkalender of bijvoorbeeld buurtverbinders, die zich inzetten om bewoners, initiatieven en organisaties met elkaar te verbinden. Naast inrichting gaat het dus ook om organisatie van activiteiten. Zorg voor een omgeving die beweging stimuleert en activiteiten die ontmoeting organiseert.
Wat voor impact zou dit hebben?
Door de toepassing van deze ontwerpprincipes en het creëren van aangename routes en ontmoetingsplekken draagt de inrichting van de openbare ruimte bij om naar buiten gaan een vanzelfsprekend onderdeel te laten zijn van het dagelijks leven. Het mooie is dat dit niet alleen de activiteit en vitaliteit van ouderen bevordert, maar ook die van jongeren. Je werkt aan een leefomgeving die aantrekkelijk is en de kwaliteit van leven voor iedereen verrijkt. Een openbare ruimte ingericht voor ouderen, is dus beter voor iedereen!
Locatie: Engelenbergplantsoen Kampen
Ontwerpers: Jeannette Schreurs (landschapsarchitect, GROW landschap), Dominique Bleuel (Gebiedsmanager, Ryse), Mirjam de Bok (adviseur mobiliteit, Mobycon)
Stakeholders: IJsselheem, ODS Engelenberg, Speeltuinvereniging De Speelpoort, PGVZ, Philadelphia Zorg, Gemeente Kampen, bewoners
Meer informatie:
Ontwerpers: Jeannette Schreurs (landschapsarchitect, GROW landschap), Dominique Bleuel (Gebiedsmanager, Ryse), Mirjam de Bok (adviseur mobiliteit, Mobycon)
Stakeholders: IJsselheem, ODS Engelenberg, Speeltuinvereniging De Speelpoort, PGVZ, Philadelphia Zorg, Gemeente Kampen, bewoners
Meer informatie:
‘Social Hub Kampen: een openbare ruimte die vitaal en fit houdt’: lnkd.in