Veel groeikernen hebben een besloten, introvert karakter en zijn voor hun ontsluiting volledig afhankelijk geworden van de auto. Studio Pallesh onderzoekt of de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van dit soort groeikernen kan verbeteren.

Wat moet er naar aanleiding van jullie onderzoek anders rondom de mobiliteitstransitie en de kwaliteit van leven van íedereen?
De mobiliteitstransitie moet breder worden benaderd dan alleen met technologische oplossingen, zoals de overstap naar elektrische auto’s. In wijken zoals Overbos leidt de huidige autogerichte inrichting tot sociale uitsluiting, ruimtegebrek en gezondheidsproblemen, vooral voor ouderen, jongeren en mensen met een laag inkomen. Mobiliteit moet worden gezien als middel om brede welvaart te bevorderen, niet als doel op zich. Dat vraagt om een fundamentele herziening van hoe we ruimte en bereikbaarheid organiseren: minder afhankelijkheid van de auto, betere actieve en gedeelde vervoersopties, en eerlijke toegang tot voorzieningen. Het uitgangspunt moet zijn dat iedereen – ongeacht leeftijd, inkomen of fysieke mobiliteit – zich zelfstandig, veilig en betaalbaar kan verplaatsen. Alleen dan draagt de mobiliteitstransitie bij aan een rechtvaardige en leefbare samenleving, waarin gezondheid, kansen en welzijn voorop staan.

Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
In het project stellen we een integrale aanpak voor waarin mobiliteit fungeert als hefboom voor een betere woon- en leefomgeving. Concreet betekent dit: het herverdelen van ruimte die nu wordt ingenomen door auto’s – zoals parkeervakken en brede rijbanen – naar functies die welzijn en gezondheid bevorderen, zoals groen, zorg, ontmoeting en klimaatadaptatie. Daarnaast pleiten we voor het verbeteren van fiets- en wandelroutes, het uitbreiden van deelmobiliteit en het versterken van het openbaar vervoer, vooral met betere aansluitingen voor het laatste deel van de reis, bijvoorbeeld van bushalte tot voordeur. Ook zetten we in op verdichting rondom OV-knooppunten en voorzieningen, gecombineerd met een diverser woningaanbod. Zo kunnen jongere én oudere bewoners in de wijk blijven wonen. Door ruimtelijke en sociale ingrepen te koppelen aan mobiliteit, ontstaat een toekomstgericht model voor groeiwijken als Overbos, gericht op gezondheid, inclusiviteit en duurzaamheid.

Wat voor impact zou dit hebben?
De voorgestelde aanpak draagt bij aan een inclusieve, duurzame en toekomstbestendige wijk. Door ruimte terug te winnen van auto’s – zoals parkeerplekken en brede wegen – ontstaat er plek voor groen, zorg, ontmoeting én verdichting. Dit creëert kansen om Overbos te transformeren van een vergrijsde groeikern naar een levendige suburbane stadswijk: compact, gemengd, goed verbonden en sociaal divers. Nieuwe woningtypologieën kunnen worden toegevoegd via inbreiding rond voorzieningen en OV, wat de doorstroming bevordert en ruimte biedt aan jongeren, ouderen en kleine huishoudens. Tegelijkertijd versterkt functiemenging de nabijheid van werk, zorg en vrije tijd, waardoor verplaatsingsdruk afneemt. Actieve en gedeelde mobiliteit maakt de wijk toegankelijker voor iedereen en draagt bij aan gezondheid, klimaataanpassing en sociale cohesie. Zo wordt de mobiliteitstransitie een hefboom voor brede welvaart, én een strategisch instrument om bestaande buitenwijken te verstedelijken zonder hun leefbaarheid te verliezen.

Locatie: de wijk Overbos in Hoofddorp, gemeente Haarlemmermeer
Ontwerpers: Posad Maxwan & Studio Pallesh
Stakeholders: Podium voor Architectuur Haarlemmermeer en Schiphol, Ymere, Gemeente Haarlemmermeer (indirect betrokken)

Afbeelding beeldbank Noord Hollands Archief