De Wachtkamer | Studio Antidote
Hoe kunnen ruimtelijk ontwerpers samenwerken met nieuwkomers om een passende en inclusieve woonomgeving voor hen te creëren, die niet alleen volwaardig onderdak biedt, maar ook bijdraagt aan een volwaardige deelname aan de samenleving?
Wat moet er naar aanleiding van jullie onderzoek anders om (wel) te komen tot een rechtvaardige ruimtelijke inrichting van Nederland?
Vluchtelingen en statushouders behoren tot één van de meest kwetsbare doelgroepen in Nederland. Er woedt een verhit debat omtrent hun huisvesting maar ze worden daar zelf nauwelijks in meegenomen. Door de krapte op de woningmarkt en de polarisering in het debat raakt deze groep in de verdrukking. Zo wonen er in Nederland ruim 30.000 vluchtelingen in leegstaande kantoren, gymzalen en grote tenten wonen. Plekken die ooit bedoeld waren als tijdelijke oplossing voor dagen of weken, worden in de praktijk gebruikt voor een lange tijd, soms wel meerdere jaren. Als bewoner deel je nagenoeg altijd je slaapkamer met anderen. Je hebt amper privacy en controle over je eigen leefomgeving. Dit gebrek aan privacy en autonomie heeft grote impact op je lichamelijke als geestelijke gezondheid. Dit bemoeilijkt het leren van de Nederlandse taal, het vinden van werk en het zet bewoners vanaf het begin op achterstand. De leefomstandigheden voor vluchtelingen moeten beter om hen een gelijkwaardige kans en start in Nederland te geven.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
We zijn de Wachtkamer gestart om concrete oplossingen te ontwerpen om de leefomstandigheden in de noodopvang te verbeteren.Dit doen we samen met Saeed, Hend, Obaid, Mariam en Chorech, een team van architecten en ontwerpers die kunnen putten uit eigen opvangervaringen. Gezamenlijk ontwerpen en realiseren we eenvoudige maar zeer effectieve oplossingen. Een van de grootste behoeften is meer privacy, vooral in de gedeelde slaapkamers. Je bent nooit op jezelf. Om dit te verbeteren hebben we met ons team een modulaire ombouw ontwikkeld voor de bestaandestapelbedden die overal in Nederland worden gebruikt. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat een noodopvang hierdoor langer in gebruik kan blijven. Onze oplossing moet geen pleister op de wond zijn. Noodopvang moet iets tijdelijks blijven.
Wat voor impact zou dit hebben?
Met dit project hopen we te laten zien waar het systeem en de overheid faalt, en aantonen hoe, door te kijken en luisteren, er samen met de mensen die verblijven in de noodcentra stappen kunnen worden gezet naar verbetering van hun situatie. Juist dáár waar ruimtelijke onverschilligheid de norm lijkt te zijn geworden, moet de ontwerpgemeenschap met aandacht, kennis en vanuit de gebruiker ontwerpen.
Door meer privacy en rust in de Noodopvang hebben bewoners energie en ruimte over om sneller detaal te leren en werk te vinden en een start te maken in Nederland. Het zal ook voor minder spanningen in de opvang kunnen zorgen waardoor beveiligingskosten omlaag kunnen. Ook kan het zorgkosten besparen doordat bewoners mentaler en fysieker gezond zijn. Deze effecten worden op dit moment gemonitord door de Universiteit Utrecht.
Vluchtelingen en statushouders behoren tot één van de meest kwetsbare doelgroepen in Nederland. Er woedt een verhit debat omtrent hun huisvesting maar ze worden daar zelf nauwelijks in meegenomen. Door de krapte op de woningmarkt en de polarisering in het debat raakt deze groep in de verdrukking. Zo wonen er in Nederland ruim 30.000 vluchtelingen in leegstaande kantoren, gymzalen en grote tenten wonen. Plekken die ooit bedoeld waren als tijdelijke oplossing voor dagen of weken, worden in de praktijk gebruikt voor een lange tijd, soms wel meerdere jaren. Als bewoner deel je nagenoeg altijd je slaapkamer met anderen. Je hebt amper privacy en controle over je eigen leefomgeving. Dit gebrek aan privacy en autonomie heeft grote impact op je lichamelijke als geestelijke gezondheid. Dit bemoeilijkt het leren van de Nederlandse taal, het vinden van werk en het zet bewoners vanaf het begin op achterstand. De leefomstandigheden voor vluchtelingen moeten beter om hen een gelijkwaardige kans en start in Nederland te geven.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
We zijn de Wachtkamer gestart om concrete oplossingen te ontwerpen om de leefomstandigheden in de noodopvang te verbeteren.Dit doen we samen met Saeed, Hend, Obaid, Mariam en Chorech, een team van architecten en ontwerpers die kunnen putten uit eigen opvangervaringen. Gezamenlijk ontwerpen en realiseren we eenvoudige maar zeer effectieve oplossingen. Een van de grootste behoeften is meer privacy, vooral in de gedeelde slaapkamers. Je bent nooit op jezelf. Om dit te verbeteren hebben we met ons team een modulaire ombouw ontwikkeld voor de bestaandestapelbedden die overal in Nederland worden gebruikt. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat een noodopvang hierdoor langer in gebruik kan blijven. Onze oplossing moet geen pleister op de wond zijn. Noodopvang moet iets tijdelijks blijven.
Wat voor impact zou dit hebben?
Met dit project hopen we te laten zien waar het systeem en de overheid faalt, en aantonen hoe, door te kijken en luisteren, er samen met de mensen die verblijven in de noodcentra stappen kunnen worden gezet naar verbetering van hun situatie. Juist dáár waar ruimtelijke onverschilligheid de norm lijkt te zijn geworden, moet de ontwerpgemeenschap met aandacht, kennis en vanuit de gebruiker ontwerpen.
Door meer privacy en rust in de Noodopvang hebben bewoners energie en ruimte over om sneller detaal te leren en werk te vinden en een start te maken in Nederland. Het zal ook voor minder spanningen in de opvang kunnen zorgen waardoor beveiligingskosten omlaag kunnen. Ook kan het zorgkosten besparen doordat bewoners mentaler en fysieker gezond zijn. Deze effecten worden op dit moment gemonitord door de Universiteit Utrecht.
Locatie: Pilotlocatie Bleskensgraaf. Paviljoen op Dutch Design Week 2025, Eindhoven.
Ontwerpers: Saeed Jarrous, Obaid Salem, Mariam Maihandost, Chorech Jegoebi, Hend Charaf, Nanne Wytze Brouwer (initiator), Anneloes de Koff (initiator)
Stakeholders: Rode Kruis, Gemeente Molenlanden, Planemos BV, Kvadrat , Sanders retail group – Hema, DSG group, I-did
Meer informatie:
Ontwerpers: Saeed Jarrous, Obaid Salem, Mariam Maihandost, Chorech Jegoebi, Hend Charaf, Nanne Wytze Brouwer (initiator), Anneloes de Koff (initiator)
Stakeholders: Rode Kruis, Gemeente Molenlanden, Planemos BV, Kvadrat , Sanders retail group – Hema, DSG group, I-did
Meer informatie: