Courtesy of Mud | Living Landscapes en Deltascapes
Living Landscapes en Deltascapes onderzoeken op welke manier het afvalproduct baggerslib als grondstof kan worden ingezet. Aan de hand van cartografisch onderzoek en veldwerk wordt bekeken wat baggerslib precies is en hoe de baggerindustrie functioneert.
Wat moet er naar aanleiding van jullie onderzoek anders betreft de omgang met het landschap als productielandschap van voedsel, energie en de ontginning van grondstoffen?
De baggerindustrie houdt zich bezig met het uitdiepen en onderhouden van havens en waterwegen en het voorziet in landaanwinning. De industrie is erbij gebaat om zoveel mogelijk bagger in zo groot mogelijke hoeveelheden over zo’n groot mogelijke afstand te transporteren. Het huidige transport van bagger wordt berekend in kubieke meters, waarbij niet alleen grond wordt verplaatst, maar ook een groot aandeel water.
Wij pleiten voor een baggerindustrie die het sediment als grondstof gebruikt in plaats van afval. Een algehele benadering van de keten als ruimte-scheppende industrie ontbreekt, ook op rijks- en beleidsniveau. Huidige wet- en regelgeving kijkt alleen naar de baggerketen als afvoerketen en naar slib als afvalstroom.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
Wij denken dat het begint met een baggerplan, niet van tien jaar, maar van honderd jaar: ‘het circulaire baggerplan’. Vanuit dit perspectief zien we toekomstscenario’s voor ‘slow dredging’, een baggermethode waarbij tijd een belangrijke parameter wordt naast volume, afstand en geld. Dit vraagt natuurlijk om voorzichtige transformatie, en een gefaseerd plan.
Door een ‘slow dredging industrie’ te realiseren krijgen alle betrokken partijen de tijd om de keten zo in te richten dat er ruimte is voor een circulaire economie en het beperken van CO2 uitstoot. Wanneer bagger zoveel mogelijk onder het wateroppervlak wordt gehouden, kan de CO2 uitstoot enorm beperkt worden.
De missing link die we zien in de transformatie naar een hergebruikketen, is de denkwijze in meerde deccenia, waarbij niet puur naar ecolomische waarde wordt gekeken, maar allerlei soorten meerwaarde. Daarbij stellen we dat door goed te kijken waar het materiaal precies uit bestaat, waarde aan baggerslib kan worden toegevoegd.
Wat voor impact zou dit hebben?
Als impact zien we optimistisch perspectief van baggerslib als vruchtbare, natte grond. Als we op grote schaal modder zouden gaan hergebruiken in plaats van vers zand te kiezen, dan biedt dat veel voordelen.
Daarbij is het noodzakelijk bagger een waarde te geven en is het van belang om door het water heen te kijken en ook de waterbodem op waarde te schatten. Zo kan worden bepaald wat de samenstelling is van het materiaal, zoals het percentage zand, veen, klei, zoet, zout of vervuiling. Daar kan vervolgens ook een strategie aan gekoppeld worden: welke bagger in welke put te storten, zodat dit niet het einde van de keten is, maar een tijdelijk depot van waaruit het opnieuw een toepassing kan krijgen.
Binnen deze denkwijze is het materiaal vervolgens voor verschillende ruimtelijke perspectieven in te zetten, zoals eilanden van sediment, verrijken en verhogen van arme bodem, meststof voor de landbouw, fytoremediation, brokstukken voor ecologische oevers, etc. Dit levert meerwaarde voor waterkwaliteit, ecologie en productie.
De baggerindustrie houdt zich bezig met het uitdiepen en onderhouden van havens en waterwegen en het voorziet in landaanwinning. De industrie is erbij gebaat om zoveel mogelijk bagger in zo groot mogelijke hoeveelheden over zo’n groot mogelijke afstand te transporteren. Het huidige transport van bagger wordt berekend in kubieke meters, waarbij niet alleen grond wordt verplaatst, maar ook een groot aandeel water.
Wij pleiten voor een baggerindustrie die het sediment als grondstof gebruikt in plaats van afval. Een algehele benadering van de keten als ruimte-scheppende industrie ontbreekt, ook op rijks- en beleidsniveau. Huidige wet- en regelgeving kijkt alleen naar de baggerketen als afvoerketen en naar slib als afvalstroom.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
Wij denken dat het begint met een baggerplan, niet van tien jaar, maar van honderd jaar: ‘het circulaire baggerplan’. Vanuit dit perspectief zien we toekomstscenario’s voor ‘slow dredging’, een baggermethode waarbij tijd een belangrijke parameter wordt naast volume, afstand en geld. Dit vraagt natuurlijk om voorzichtige transformatie, en een gefaseerd plan.
Door een ‘slow dredging industrie’ te realiseren krijgen alle betrokken partijen de tijd om de keten zo in te richten dat er ruimte is voor een circulaire economie en het beperken van CO2 uitstoot. Wanneer bagger zoveel mogelijk onder het wateroppervlak wordt gehouden, kan de CO2 uitstoot enorm beperkt worden.
De missing link die we zien in de transformatie naar een hergebruikketen, is de denkwijze in meerde deccenia, waarbij niet puur naar ecolomische waarde wordt gekeken, maar allerlei soorten meerwaarde. Daarbij stellen we dat door goed te kijken waar het materiaal precies uit bestaat, waarde aan baggerslib kan worden toegevoegd.
Wat voor impact zou dit hebben?
Als impact zien we optimistisch perspectief van baggerslib als vruchtbare, natte grond. Als we op grote schaal modder zouden gaan hergebruiken in plaats van vers zand te kiezen, dan biedt dat veel voordelen.
Daarbij is het noodzakelijk bagger een waarde te geven en is het van belang om door het water heen te kijken en ook de waterbodem op waarde te schatten. Zo kan worden bepaald wat de samenstelling is van het materiaal, zoals het percentage zand, veen, klei, zoet, zout of vervuiling. Daar kan vervolgens ook een strategie aan gekoppeld worden: welke bagger in welke put te storten, zodat dit niet het einde van de keten is, maar een tijdelijk depot van waaruit het opnieuw een toepassing kan krijgen.
Binnen deze denkwijze is het materiaal vervolgens voor verschillende ruimtelijke perspectieven in te zetten, zoals eilanden van sediment, verrijken en verhogen van arme bodem, meststof voor de landbouw, fytoremediation, brokstukken voor ecologische oevers, etc. Dit levert meerwaarde voor waterkwaliteit, ecologie en productie.
Locatie: Nederland
Ontwerpers: Anne Nieuwenhuijs (Deltascapes) en Mirte van laarhoven (Living Landscapes).
Samenwerkingspartners: Netics sediment engineers – inhoudelijke samenwerken rondom functioneren van de baggerindustrie; Mila Stolk – content creator; Jordi Huisman – fotograaf; Hessel de Ronde – grafisch ontwerper
Stakeholders: Academie van Bouwkunst Amsterdam; Havenbedrijf Amsterdam; Wetterskip Fryslan; Kunstmuseum M; Landart Flevoland; Internationale Architectuur; Biënnale Rotterdam; Radius centrum voor hedendaagse beeldende kunst Delft; Koninklijke Tichelaar Makkum; Achterbosch Architecten
Meer informatie:
Ontwerpers: Anne Nieuwenhuijs (Deltascapes) en Mirte van laarhoven (Living Landscapes).
Samenwerkingspartners: Netics sediment engineers – inhoudelijke samenwerken rondom functioneren van de baggerindustrie; Mila Stolk – content creator; Jordi Huisman – fotograaf; Hessel de Ronde – grafisch ontwerper
Stakeholders: Academie van Bouwkunst Amsterdam; Havenbedrijf Amsterdam; Wetterskip Fryslan; Kunstmuseum M; Landart Flevoland; Internationale Architectuur; Biënnale Rotterdam; Radius centrum voor hedendaagse beeldende kunst Delft; Koninklijke Tichelaar Makkum; Achterbosch Architecten
Meer informatie:
kennis
Video: Courtesy of Mud
Living Landscapes en Deltascapes zetten zich in voor de herwaardering van baggerslib en leggen de potentie van deze onontdekte grondstof bloot. Mirte van Laarhoven en Anne Nieuwenhuijs vertellen.
meer
Prachtige productielandschappenmeer