Bodem voor welvaart, grondwater en bodemleven als infrastructuur | One Architecture
One Architecture stelt dat bij sociale vraagstukken als veiligheid, gezondheid en leefbaarheid in kwetsbare wijken op dit moment nauwelijks wordt gekeken naar de invloed van de bodem. Het bureau bekijkt met ontwerpend onderzoek hoe de bodem, de gemeentegrens overstijgend, als instrument kan worden ingezet voor het versterken van het welzijn van de huidige bewoners.
Wat moet er naar aanleiding van jullie onderzoek anders betreft de omgang met de bodem in de context van de verstedelijkingsopgave?
Er is erkenning nodig dat eigenschappen van de bodem, zowel de natuurlijke als door mensen gemaakte, grote impact hebben op het stedelijk gebruik. Bodemdaling, grondwaterproblematiek, bodemverontreininging, kwetsbare funderingen en drukte in de ondergrond zijn grote uitdagingen in stedelijk gebied. De doorwerking daarvan is niet alleen fysiek, maar ook sociaal. Het tijdig erkennen en herkennen van die bodemeigenschappen maakt het mogelijk om ontwerpend te sturen. Negatieve impacts zoals gezondheid, overlast, schade, kosten, verlies biodiversiteit worden daardoor vermeden en positieve impacts worden benut.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
In het project maken we inzichtelijk hoe ontwerpkeuzes bijdragen aan het ontwikkelen van positieve relaties tussen de bodem en het stedelijk gebruik. Daarvoor zijn meerdere instrumenten ontwikkeld. In hoofdlijnen benoemen ze een sterkere relatie tussen ondergrond en bovengrond in de ontwerpkeuzes en een sterkere verbinding tussen fysieke en sociale maatregelen die elkaars impact kunnen versterken. Ook gaan de instrumenten in op de opgave om de moeilijk zichtbare bodemopgave te integreren in participatieprocessen.
Wat voor impact zou dit hebben?
De sterkere relatie tussen ondergrond en bovengrond zorgt ervoor dat de (meestal) bovengrondse keuzes beter anticiperen op de eigenschappen van de bodem. In gebiedsontwikkeling kunnen daardoor risico’s verlaagd en vertraging en dure technische oplossingen vermeden worden. In bestaand stedelijk gebied zorgt een wisselwerking tussen boven-en ondergrondse maatregelen voor een gezonde, waterbufferende bodem en robuust bovengronds groen en een gezonde leefomgeving. Door zorgvuldige afwegingen tussen natuurlijke en technische maatregelen worden kosten bespaard in aanleg en beheer. De verbinding tussen fysiek en sociaal draagt bij aan gezondheid en betrokkenheid van bewoners.
Het project Bodem voor Brede Welvaart heeft vervolg gekregen in het EU-gesubsidieerde Greening Cities project Bodem voor de Buurt. In dat project dat zich richt op Tuindorp Oostzaan in Amsterdam wordt verdiepend onderzoek gedaan, worden de ontwikkelde ontwerptools toegepast en worden in co-creatie met de buurt maatregelen geïmplementeerd in de openbare ruimte.
Er is erkenning nodig dat eigenschappen van de bodem, zowel de natuurlijke als door mensen gemaakte, grote impact hebben op het stedelijk gebruik. Bodemdaling, grondwaterproblematiek, bodemverontreininging, kwetsbare funderingen en drukte in de ondergrond zijn grote uitdagingen in stedelijk gebied. De doorwerking daarvan is niet alleen fysiek, maar ook sociaal. Het tijdig erkennen en herkennen van die bodemeigenschappen maakt het mogelijk om ontwerpend te sturen. Negatieve impacts zoals gezondheid, overlast, schade, kosten, verlies biodiversiteit worden daardoor vermeden en positieve impacts worden benut.
Wat stellen jullie voor in het project om dat aan te pakken?
In het project maken we inzichtelijk hoe ontwerpkeuzes bijdragen aan het ontwikkelen van positieve relaties tussen de bodem en het stedelijk gebruik. Daarvoor zijn meerdere instrumenten ontwikkeld. In hoofdlijnen benoemen ze een sterkere relatie tussen ondergrond en bovengrond in de ontwerpkeuzes en een sterkere verbinding tussen fysieke en sociale maatregelen die elkaars impact kunnen versterken. Ook gaan de instrumenten in op de opgave om de moeilijk zichtbare bodemopgave te integreren in participatieprocessen.
Wat voor impact zou dit hebben?
De sterkere relatie tussen ondergrond en bovengrond zorgt ervoor dat de (meestal) bovengrondse keuzes beter anticiperen op de eigenschappen van de bodem. In gebiedsontwikkeling kunnen daardoor risico’s verlaagd en vertraging en dure technische oplossingen vermeden worden. In bestaand stedelijk gebied zorgt een wisselwerking tussen boven-en ondergrondse maatregelen voor een gezonde, waterbufferende bodem en robuust bovengronds groen en een gezonde leefomgeving. Door zorgvuldige afwegingen tussen natuurlijke en technische maatregelen worden kosten bespaard in aanleg en beheer. De verbinding tussen fysiek en sociaal draagt bij aan gezondheid en betrokkenheid van bewoners.
Het project Bodem voor Brede Welvaart heeft vervolg gekregen in het EU-gesubsidieerde Greening Cities project Bodem voor de Buurt. In dat project dat zich richt op Tuindorp Oostzaan in Amsterdam wordt verdiepend onderzoek gedaan, worden de ontwikkelde ontwerptools toegepast en worden in co-creatie met de buurt maatregelen geïmplementeerd in de openbare ruimte.
Locaties:
Onderzoeksgebied 1: Achtersluispolder (bodemverontreiniging en gebiedsontwikkeling), Onderzoeksgebied 2: Tuindorp Oostzaan en Noorder IJplas (slappe bodem, grondwater, gezondheid)
Ontwerpers: One Architecture, &flux, Gezond&Groen, Muzus
Stakeholders: Gemeente Amsterdam, gemeente Zaanstad, Provincie Noord-Holland, Omgevingsdienst NZK, Waternet, GGD Amsterdam, Ymere
Meer informatie:
Onderzoeksgebied 1: Achtersluispolder (bodemverontreiniging en gebiedsontwikkeling), Onderzoeksgebied 2: Tuindorp Oostzaan en Noorder IJplas (slappe bodem, grondwater, gezondheid)
Ontwerpers: One Architecture, &flux, Gezond&Groen, Muzus
Stakeholders: Gemeente Amsterdam, gemeente Zaanstad, Provincie Noord-Holland, Omgevingsdienst NZK, Waternet, GGD Amsterdam, Ymere
Meer informatie:
Bodemvoordebuurt.nl